वैशम्पाय़न उवाच:
जामदग्न्यवचः श्रुत्वा कण्वोऽपि भगवानृषिः |
१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
दुर्योधनमिदं वाक्यमव्रवीत्कुरुसंसदि ||
१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अक्षय़श्चाव्ययश्चैव व्रह्मा लोकपितामहः |
२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तथैव भगवन्तौ तौ नरनाराय़णावृषी ||
२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
आदित्यानां हि सर्वेषां विष्णुरेकः सनातनः |
३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अजय़्यश्चाव्ययश्चैव शाश्वतः प्रभुरीश्वरः ||
३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
निमित्तमरणास्त्वन्ये चन्द्रसूर्यौ मही जलम् |
४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
वाय़ुरग्निस्तथाकाशं ग्रहास्तारागणास्तथा ||
४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ते च क्षय़ान्ते जगतो हित्वा लोकत्रय़ं सदा |
५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
क्षय़ं गच्छन्ति वै सर्वे सृज्यन्ते च पुनः पुनः ||
५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
मुहूर्तमरणास्त्वन्ये मानुषा मृगपक्षिणः |
६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तिर्यग्योन्यश्च ये चान्ये जीवलोकचराः स्मृताः ||
६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
भूय़िष्ठेन तु राजानः श्रिय़ं भुक्त्वाय़ुषः क्षय़े |
७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
मरणं प्रतिगच्छन्ति भोक्तुं सुकृतदुष्कृतम् ||
७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स भवान्धर्मपुत्रेण शमं कर्तुमिहार्हति |
८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
पाण्डवाः कुरवश्चैव पालय़न्तु वसुन्धराम् ||
८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
वलवानहमित्येव न मन्तव्यं सुय़ोधन |
९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
वलवन्तो हि वलिभिर्दृश्यन्ते पुरुषर्षभ ||
९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
न वलं वलिनां मध्ये वलं भवति कौरव |
१० क
वैशम्पाय़न उवाच:
वलवन्तो हि ते सर्वे पाण्डवा देवविक्रमाः ||
१० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् |
११ क
वैशम्पाय़न उवाच:
मातलेर्दातुकामस्य कन्यां मृगय़तो वरम् ||
११ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
मतस्त्रैलोक्यराजस्य मातलिर्नाम सारथिः |
१२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्यैकैव कुले कन्या रूपतो लोकविश्रुता ||
१२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
गुणकेशीति विख्याता नाम्ना सा देवरूपिणी |
१३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
श्रिय़ा च वपुषा चैव स्त्रिय़ोऽन्याः सातिरिच्यते ||
१३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्याः प्रदानसमय़ं मातलिः सह भार्यया |
१४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
ज्ञात्वा विममृशे राजंस्तत्परः परिचिन्तय़न् ||
१४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
धिक्खल्वलघुशीलानामुच्छ्रितानां यशस्विनाम् |
१५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
नराणामृद्धसत्त्वानां कुले कन्याप्ररोहणम् ||
१५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
मातुः कुलं पितृकुलं यत्र चैव प्रदीय़ते |
१६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
कुलत्रय़ं संशय़ितं कुरुते कन्यका सताम् ||
१६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
देवमानुषलोकौ द्वौ मानसेनैव चक्षुषा |
१७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अवगाह्यैव विचितौ न च मे रोचते वरः ||
१७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
न देवान्नैव दितिजान्न गन्धर्वान्न मानुषान् |
१८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अरोचय़ं वरकृते तथैव वहुलानृषीन् ||
१८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
भार्यया तु स संमन्त्र्य सह रात्रौ सुधर्मय़ा |
१९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
मातलिर्नागलोकाय़ चकार गमने मतिम् ||
१९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
न मे देवमनुष्येषु गुणकेश्याः समो वरः |
२० क
वैशम्पाय़न उवाच:
रूपतो दृश्यते कश्चिन्नागेषु भविता ध्रुवम् ||
२० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
इत्यामन्त्र्य सुधर्मां स कृत्वा चाभिप्रदक्षिणम् |
२१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
कन्यां शिरस्युपाघ्राय़ प्रविवेश महीतलम् ||
२१ ख