chevron_left आश्वमेधिक पर्व अध्याय ५४
उत्तङ्क उवाच:
अभिजानामि जगतः कर्तारं त्वां जनार्दन |
१ क
उत्तङ्क उवाच:
नूनं भवत्प्रसादोऽय़मिति मे नास्ति संशय़ः ||
१ ख
उत्तङ्क उवाच:
चित्तं च सुप्रसन्नं मे त्वद्भावगतमच्युत |
२ क
उत्तङ्क उवाच:
विनिवृत्तश्च मे कोप इति विद्धि परन्तप ||
२ ख
उत्तङ्क उवाच:
यदि त्वनुग्रहं कञ्चित्त्वत्तोऽर्होऽहं जनार्दन |
३ क
उत्तङ्क उवाच:
द्रष्टुमिच्छामि ते रूपमैश्वरं तन्निदर्शय़ ||
३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततः स तस्मै प्रीतात्मा दर्शय़ामास तद्वपुः |
४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
शाश्वतं वैष्णवं धीमान्ददृशे यद्धनञ्जय़ः ||
४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स ददर्श महात्मानं विश्वरूपं महाभुजम् |
५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
विस्मय़ं च यय़ौ विप्रस्तद्दृष्ट्वा रूपमैश्वरम् ||
५ ख
उत्तङ्क उवाच:
विश्वकर्मन्नमस्तेऽस्तु यस्य ते रूपमीदृशम् |
६ क
उत्तङ्क उवाच:
पद्भ्यां ते पृथिवी व्याप्ता शिरसा चावृतं नभः ||
६ ख
उत्तङ्क उवाच:
द्यावापृथिव्योर्यन्मध्यं जठरेण तदावृतम् |
७ क
उत्तङ्क उवाच:
भुजाभ्यामावृताश्चाशास्त्वमिदं सर्वमच्युत ||
७ ख
उत्तङ्क उवाच:
संहरस्व पुनर्देव रूपमक्षय़्यमुत्तमम् |
८ क
उत्तङ्क उवाच:
पुनस्त्वां स्वेन रूपेण द्रष्टुमिच्छामि शाश्वतम् ||
८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तमुवाच प्रसन्नात्मा गोविन्दो जनमेजय़ |
९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
वरं वृणीष्वेति तदा तमुत्तङ्कोऽव्रवीदिदम् ||
९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
पर्याप्त एष एवाद्य वरस्त्वत्तो महाद्युते |
१० क
वैशम्पाय़न उवाच:
यत्ते रूपमिदं कृष्ण पश्यामि प्रभवाप्ययम् ||
१० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तमव्रवीत्पुनः कृष्णो मा त्वमत्र विचारय़ |
११ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अवश्यमेतत्कर्तव्यममोघं दर्शनं मम ||
११ ख
उत्तङ्क उवाच:
अवश्यकरणीय़ं वै यद्येतन्मन्यसे विभो |
१२ क
उत्तङ्क उवाच:
तोय़मिच्छामि यत्रेष्टं मरुष्वेतद्धि दुर्लभम् ||
१२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततः संहृत्य तत्तेजः प्रोवाचोत्तङ्कमीश्वरः |
१३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
एष्टव्ये सति चिन्त्योऽहमित्युक्त्वा द्वारकां यय़ौ ||
१३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततः कदाचिद्भगवानुत्तङ्कस्तोय़काङ्क्षय़ा |
१४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तृषितः परिचक्राम मरौ सस्मार चाच्युतम् ||
१४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततो दिग्वाससं धीमान्मातङ्गं मलपङ्किनम् |
१५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अपश्यत मरौ तस्मिञ्श्वय़ूथपरिवारितम् ||
१५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
भीषणं वद्धनिस्त्रिंशं वाणकार्मुकधारिणम् |
१६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्याधः स्रोतसोऽपश्यद्वारि भूरि द्विजोत्तमः ||
१६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स्मरन्नेव च तं प्राह मातङ्गः प्रहसन्निव |
१७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
एह्युत्तङ्क प्रतीच्छस्व मत्तो वारि भृगूद्वह |
१७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
कृपा हि मे सुमहती त्वां दृष्ट्वा तृट्समाहतम् ||
१७ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
इत्युक्तस्तेन स मुनिस्तत्तोय़ं नाभ्यनन्दत |
१८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
चिक्षेप च स तं धीमान्वाग्भिरुग्राभिरच्युतम् ||
१८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
पुनः पुनश्च मातङ्गः पिवस्वेति तमव्रवीत् |
१९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
न चापिवत्स सक्रोधः क्षुभितेनान्तरात्मना ||
१९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स तथा निश्चय़ात्तेन प्रत्याख्यातो महात्मना |
२० क
वैशम्पाय़न उवाच:
श्वभिः सह महाराज तत्रैवान्तरधीय़त ||
२० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
उत्तङ्कस्तं तथा दृष्ट्वा ततो व्रीडितमानसः |
२१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
मेने प्रलव्धमात्मानं कृष्णेनामित्रघातिना ||
२१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अथ तेनैव मार्गेण शङ्खचक्रगदाधरः |
२२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
आजगाम महावाहुरुत्तङ्कश्चैनमव्रवीत् ||
२२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
न युक्तं तादृशं दातुं त्वय़ा पुरुषसत्तम |
२३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सलिलं विप्रमुख्येभ्यो मातङ्गस्रोतसा विभो ||
२३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
इत्युक्तवचनं धीमान्महावुद्धिर्जनार्दनः |
२४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
उत्तङ्कं श्लक्ष्णय़ा वाचा सान्त्वय़न्निदमव्रवीत् ||
२४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
यादृशेनेह रूपेण योग्यं दातुं वृतेन वै |
२५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तादृशं खलु मे दत्तं त्वं तु तन्नाववुध्यसे ||
२५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
मय़ा त्वदर्थमुक्तो हि वज्रपाणिः पुरन्दरः |
२६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
उत्तङ्काय़ामृतं देहि तोय़रूपमिति प्रभुः ||
२६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स मामुवाच देवेन्द्रो न मर्त्योऽमर्त्यतां व्रजेत् |
२७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अन्यमस्मै वरं देहीत्यसकृद्भृगुनन्दन ||
२७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अमृतं देय़मित्येव मय़ोक्तः स शचीपतिः |
२८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
स मां प्रसाद्य देवेन्द्रः पुनरेवेदमव्रवीत् ||
२८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
यदि देय़मवश्यं वै मातङ्गोऽहं महाद्युते |
२९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
भूत्वामृतं प्रदास्यामि भार्गवाय़ महात्मने ||
२९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
यद्येवं प्रतिगृह्णाति भार्गवोऽमृतमद्य वै |
३० क
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रदातुमेष गच्छामि भार्गवाय़ामृतं प्रभो |
३० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रत्याख्यातस्त्वहं तेन न दद्यामिति भार्गव ||
३० ग
वैशम्पाय़न उवाच:
स तथा समय़ं कृत्वा तेन रूपेण वासवः |
३१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
उपस्थितस्त्वय़ा चापि प्रत्याख्यातोऽमृतं ददत् |
३१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
चण्डालरूपी भगवान्सुमहांस्ते व्यतिक्रमः ||
३१ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
यत्तु शक्यं मय़ा कर्तुं भूय़ एव तवेप्सितम् |
३२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तोय़ेप्सां तव दुर्धर्ष करिष्ये सफलामहम् ||
३२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
येष्वहःसु तव व्रह्मन्सलिलेच्छा भविष्यति |
३३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तदा मरौ भविष्यन्ति जलपूर्णाः पय़ोधराः ||
३३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
रसवच्च प्रदास्यन्ति ते तोय़ं भृगुनन्दन |
३४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
उत्तङ्कमेघा इत्युक्ताः ख्यातिं यास्यन्ति चापि ते ||
३४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
इत्युक्तः प्रीतिमान्विप्रः कृष्णेन स वभूव ह |
३५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अद्याप्युत्तङ्कमेघाश्च मरौ वर्षन्ति भारत ||
३५ ख