वैशम्पाय़न उवाच:
वासुदेवस्य तद्वाक्यमनुस्मृत्य युधिष्ठिरः |
१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
पुनः पप्रच्छ वार्ष्णेय़ं कथं मन्दोऽव्रवीदिदम् ||
१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अस्मिन्नभ्यागते काले किं च नः क्षममच्युत |
२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
कथं च वर्तमाना वै स्वधर्मान्न च्यवेमहि ||
२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
दुर्योधनस्य कर्णस्य शकुनेः सौवलस्य च |
३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
वासुदेव मतज्ञोऽसि मम सभ्रातृकस्य च ||
३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
विदुरस्यापि ते वाक्यं श्रुतं भीष्मस्य चोभय़ोः |
४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
कुन्त्याश्च विपुलप्रज्ञ प्रज्ञा कार्त्स्न्येन ते श्रुता ||
४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
सर्वमेतदतिक्रम्य विचार्य च पुनः पुनः |
५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
यन्नः क्षमं महावाहो तद्व्रवीह्यविचारय़न् ||
५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
श्रुत्वैतद्धर्मराजस्य धर्मार्थसहितं वचः |
६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
मेघदुन्दुभिनिर्घोषः कृष्णो वचनमव्रवीत् ||
६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
उक्तवानस्मि यद्वाक्यं धर्मार्थसहितं हितम् |
७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
न तु तन्निकृतिप्रज्ञे कौरव्ये प्रतितिष्ठति ||
७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
न च भीष्मस्य दुर्मेधाः शृणोति विदुरस्य वा |
८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
मम वा भाषितं किञ्चित्सर्वमेवातिवर्तते ||
८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
न स कामय़ते धर्मं न स कामय़ते यशः |
९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
जितं स मन्यते सर्वं दुरात्मा कर्णमाश्रितः ||
९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
वन्धमाज्ञापय़ामास मम चापि सुय़ोधनः |
१० क
वैशम्पाय़न उवाच:
न च तं लव्धवान्कामं दुरात्मा शासनातिगः ||
१० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
न च भीष्मो न च द्रोणो युक्तं तत्राहतुर्वचः |
११ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सर्वे तमनुवर्तन्ते ऋते विदुरमच्युत ||
११ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
शकुनिः सौवलश्चैव कर्णदुःशासनावपि |
१२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
त्वय़्ययुक्तान्यभाषन्त मूढा मूढममर्षणम् ||
१२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
किं च तेन मय़ोक्तेन यान्यभाषन्त कौरवाः |
१३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सङ्क्षेपेण दुरात्मासौ न युक्तं त्वय़ि वर्तते ||
१३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
न पार्थिवेषु सर्वेषु य इमे तव सैनिकाः |
१४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
यत्पापं यन्न कल्याणं सर्वं तस्मिन्प्रतिष्ठितम् ||
१४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
न चापि वय़मत्यर्थं परित्यागेन कर्हिचित् |
१५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
कौरवैः शममिच्छामस्तत्र युद्धमनन्तरम् ||
१५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तच्छ्रुत्वा पार्थिवाः सर्वे वासुदेवस्य भाषितम् |
१६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अव्रुवन्तो मुखं राज्ञः समुदैक्षन्त भारत ||
१६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
युधिष्ठिरस्त्वभिप्राय़मुपलभ्य महीक्षिताम् |
१७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
योगमाज्ञापय़ामास भीमार्जुनय़मैः सह ||
१७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततः किलकिलाभूतमनीकं पाण्डवस्य ह |
१८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
आज्ञापिते तदा योगे समहृष्यन्त सैनिकाः ||
१८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अवध्यानां वधं पश्यन्धर्मराजो युधिष्ठिरः |
१९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
निष्टनन्भीमसेनं च विजय़ं चेदमव्रवीत् ||
१९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
यदर्थं वनवासश्च प्राप्तं दुःखं च यन्मय़ा |
२० क
वैशम्पाय़न उवाच:
सोऽय़मस्मानुपैत्येव परोऽनर्थः प्रय़त्नतः ||
२० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
यस्मिन्यत्नः कृतोऽस्माभिः स नो हीनः प्रय़त्नतः |
२१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अकृते तु प्रय़त्नेऽस्मानुपावृत्तः कलिर्महान् ||
२१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
कथं ह्यवध्यैः सङ्ग्रामः कार्यः सह भविष्यति |
२२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
कथं हत्वा गुरून्वृद्धान्विजय़ो नो भविष्यति ||
२२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तच्छ्रुत्वा धर्मराजस्य सव्यसाची परन्तपः |
२३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
यदुक्तं वासुदेवेन श्रावय़ामास तद्वचः ||
२३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
उक्तवान्देवकीपुत्रः कुन्त्याश्च विदुरस्य च |
२४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
वचनं तत्त्वय़ा राजन्निखिलेनावधारितम् ||
२४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
न च तौ वक्ष्यतोऽधर्ममिति मे नैष्ठिकी मतिः |
२५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
न चापि युक्तं कौन्तेय़ निवर्तितुमय़ुध्यतः ||
२५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तच्छ्रुत्वा वासुदेवोऽपि सव्यसाचिवचस्तदा |
२६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
स्मय़मानोऽव्रवीत्पार्थमेवमेतदिति व्रुवन् ||
२६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततस्ते धृतसङ्कल्पा युद्धाय़ सहसैनिकाः |
२७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
पाण्डवेय़ा महाराज तां रात्रिं सुखमावसन् ||
२७ ख